Weer een verheugende uitspraak in de krant gelezen. Dit keer heeft de Eerste Kamer ingestemd met het initiatiefvoorstel van Renske Leijten om de verplichte (Europese) aanbesteding door de gemeenten van de huishoudelijke verzorging in het kader van de wet WMO te beëindigen. Dat is heel fijn om te lezen. Eindelijk is het zover.

Al in mijn blog van januari 2008 met als titel de WMO met volle kracht vooruit, schreef ik mijn toekomstvisie op de WMO. Daarin heb ik ook beschreven hoe aanbesteding die goede ontwikkeling in de weg staat. In april 2009 heb ik er nogmaals voor gepleit dat gemeenten zouden stoppen met aanbestedingen. Immers, aanbestedingen belemmeren de rol van planner en beleidsbepaler en ontwikkelaar van toekomstplannen samen met het veld.

Door Renske Leijten komt er op deze manier een einde aan de gedwongen marktwerking. Ook heeft de Eerste Kamer gesteld, dat huishoudelijke verzorging als een maatschappelijke taak kan worden gezien, waarvoor geen marktwerking wordt vereist.
Voor mij wordt op deze manier juist de mogelijkheid geopend voor een echte doorstart voor de WMO. Dat betekent dat er ruimte komt voor echte marktwerking. Maar dan wel een hele nieuwe markt.

Waarom kan de WMO-markt zich niet ontwikkelen tot een markt waarin alle soorten ondersteuning, begeleiding en diensten, inclusief technische toepassingen, verkrijgbaar zijn? Een nieuwe markt met nieuwe aanbieders en nieuwe klanten. Ook een markt voor gezonde burgers, die zelf betalen. Geef mensen die het niet zelf kunnen betalen via een indicatie recht op geld, waarmee ze WMO-ondersteuning kunnen inkopen. Zorg voor landelijke tabellen, waaruit iedereen kan aflezen of hij/zij in aanmerking komt voor een uitkering of voucher. Vertaal in die tabellen de hoogte van inkomen en vermogen met de rechten van de indicatie in een geldelijke vergoeding. Mogelijk kan per gemeente nog de ruimte worden geboden voor iets extra’s. Dan krijgen alle klanten meer eigen regie en autonomie en kan de markt zijn werk doen. Dat scheelt een hoop bureaucratie. En zijn er thuiswonende klanten, die het niet allemaal meer zelf kunnen regelen? Dan kan mogelijk een ‘ondersteuningsmakelaar’  uitkomst bieden.

Aanbesteden strookt niet met de WMO. De WMO is uitstekend geschikt voor marktwerking.
Dus Renske, bedankt voor dit initiatief. Hopelijk komt er hierdoor in de verre toekomst echte marktwerking. Ik ben benieuwd.

Geen reacties » | Permanente link

Vorige week heeft de Rotterdamse rechtbank bepaald dat de door de NMa opgelegde hoge boetes aan o.a. Vivium, Zorgbalans, VIVA-zorggroep onrechtmatig zijn. Volgens de rechter heeft de NMa te weinig rekening gehouden met de sectorspecifieke omstandigheden bij het opleggen van die boetes. Een separate bezwaarprocedure loopt nog voor Thuiszorg Zuid-West Friesland, Thuiszorg de Friese Wouden, Carinova Leiboom groep en Carint-Reggeland.

Ik ga er vanuit dat deze uitspraak ook bij de andere procedures zal worden overgenomen.  Graag wil ik al deze organisaties, mijn collega’s dus, feliciteren met dit behaalde resultaat. Dat heeft heel wat doorzettingsvermogen, energie en geld gekost. Al in 2008 schreef ik een drietal blogs over de schandalige werkwijze van de NMa. Ook heb ik daarin de vraag gesteld of de NMa de situatie in de gezondheidszorg wel goed begreep of wilde begrijpen? Ik voorspelde dat de NMa nooit gelijk zou krijgen.

Als specifieke omstandigheden zag de rechter ondermeer de rol van het zorgkantoor, de schaarste situatie en de lange wachtlijsten, de zorgplicht van zorgaanbieders en dus het goed benutten van de capaciteit. Ook heeft de NMa onvoldoende aangetoond dat er sprake is van daadwerkelijke concurrentie in de thuiszorg. De NMa had hier meer onderzoek naar moeten doen. Als er geen sprake is van een markt met concurrentie, kan er ook geen sprake zijn van concurrentiebeperking.  Daarmee slaat de rechter mijns inziens precies de spijker op zijn kop. Dat waren destijds ook mijn argumenten, waarbij ik aangaf niet te begrijpen, waarom de NMa deze specifieke omstandigheden niet zag. Ik veronderstelde eventueel toch een andere agenda.

Blijheid maar ook hoofdbrekens?
Nu blijf ik met een dubbel gevoel achter. Natuurlijk blij met dit resultaat. Maar ook met allerlei overpeinzingen. Hoe is het mogelijk dat de rechtbank wel de situatie in de zorgsector begrijpt en de NMa niet? Bij de NMa werken toch allemaal intelligente medewerkers, die veel tijd hebben besteed om de zorgsituatie te doorgronden? Waarom was de NMa zo volhardend, ook nadat de bezwaarcommissie de zorgorganisaties al in het gelijk hadden gesteld? Gaat de NMa nu stoppen of gaan ze doorprocederen tot aan de Hoge Raad? Wie kan me helpen deze hoofdbrekens op te lossen? Graag uw reactie.

Geen reacties » | Permanente link

Vorige week dinsdagavond was ik één van de 450 deelnemers aan het eerste debat over het nieuwe ouder worden in de Rode Hoed te Amsterdam. Een goed initiatief trouwens van Actiz. Ook een mooie locatie om eens geweest te zijn. Onder leiding van Clairy Polak ontstond er een boeiend debat, dat overal over ging maar nauwelijks nog over de toekomst en het nieuwe ouder worden. De volgende dag deed Skipr verslag van het debat, met als titel: de ouderenzorg is niet toekomstbestendig!! Daar ben ik het dus niet mee eens. Voor mij viel die conclusie niet te trekken.

Het debat bleef mijns inziens vooral hangen in het hier en nu en ging vooral over al die ouderen en toekomstige ouderen, die geen klant zijn en waarschijnlijk ook niet zullen worden van de bestaande en toekomstige ouderenzorg. Ook bleven velen hameren over het feit dat er nu een overmaat aan zorg is. Dat te veel door professionals met de verkeerde bril op wordt gedefinieerd als een zorgvraag. Dat er te weinig wordt gekeken naar de vraag achter de gestelde vraag. Ze bedoelden feitelijk dat meer begeleiding, meer welzijn en meer ondersteuning moet worden geboden om goed met eenzaamheid om te gaan. Verder werd door aanwezigen gesteld dat het budget voor de AWBZ-zorg naar beneden kon worden bijgesteld. Ontzorgen was daarbij het credo.

Volgens mij had niemand het over de grote groep ouderen in de allerlaatste levensfase. De groeiende groep van dementerenden, die niet langer thuis kunnen wonen. De groeiende groep van ouderen met een combinatie van dementie en somatische problemen. Niemand had het over de echte fysieke gebreken, die zich in de allerlaatste levensfase kunnen voordoen. Iedereen had het over die ouderen, die in de toekomst niet of nauwelijks iets met de ouderenzorg te maken krijgen. Zo was het dus lastig te debatteren.

Wat eveneens jammer was dat Clairy het eerste uur van het debat wilde besteden aan beeldvorming over hoe de panelleden en de zaal aankeken tegen de bestaande problemen in de ouderenzorg. Daaruit ontstond een heel diffuus beeld, eigenlijk had iedereen meer zijn eigen beeld van de werkelijkheid. Toen iemand (mijns inziens terecht) vroeg of het debat nu eens verplaatst zou kunnen worden naar het uitwisselen van interessante toekomstige vergezichten, werd dit door Clairy gepareerd, dat we toch echt al nieuwe dingen hadden gehoord. Kortom: dat zou ze later aan de orde stellen. Helaas is dat dus niet gebeurd. Hopelijk wel in de nog volgende bijeenkomsten in het land.

Blijft over de vraag of de ouderenzorg nu toekomstbestendig is?
Als we de ouderenzorg nu even eng definiëren als de bestaande intramurale verpleegzorg, dan ben ik ervan overtuigd dat het grootste deel daarvan prima toekomstbestendig is of voortvarend bezig is dat te worden. Natuurlijk is daarbij sprake van permanente aanpassingen en veranderingen aan nieuwe klanten. Maar daar zijn veel organisaties goed mee bezig. De gemiddelde tevredenheid van klanten is goed. Ook neemt de gemiddelde tevredenheid van medewerkers toe. Ik zou alle medewerkers in dit deel van de ouderenzorg een dikke pluim willen geven. Zo door blijven gaan zou ik zeggen. We zijn goed bezig.

Maar als ik kijk naar hoe we in Nederland in het algemeen met ouderen omgaan, dan moet er nog heel veel veranderen. Niet alleen in de politiek, ook in de profitsector, de gemeentepolitiek, het bouwbeleid, het gebruik van sociale media, de arbeidsmarkt, en ga zo maar door. Als we het in het debat daarover hebben gehad, dan ben ik het wel met de conclusie van Skipr, die zich baseert op onderzoek van Motivaction, eens.

Geen reacties » | Permanente link

Ik ben doorgaans een optimistisch mens. Ik ben sterk toekomstgericht en volg op die manier alle ontwikkelingen. In een wereld waar we heel vaak worden gewaarschuwd voor de verdere grote toename van het aantal medeburgers met Alzheimer, geloof ik echter in een verre toekomst zonder Alzheimer. Dat tegengeluid hoor ik niet vaak. Af en toe lees ik er wel eens iets over. Lees meer »

Geen reacties » | Permanente link

Net zoals in vele andere zorgorganisaties heb ik ook in mijn raad van toezicht van Eckmunde in de maand februari 2012 het onderwerp dashboard aan de orde gehad. Ik had een dik mapje gemaakt met een groot aantal rapportages over veiligheid, risico’s en kwaliteit, zoals ik deze in ieder geval jaarlijks op mijn bureau krijg. De centrale vraag daarbij was natuurlijk: hoe kunnen wij als raad van toezicht goed in de gaten houden of Eckmunde niet onverantwoorde risico’s loopt? Of anders: kun jij als bestuurder zorgen voor een eigen dashboard voor de RvT? Ik sprak er op vrijdag over met collega Hans Hoek. Hij heeft er al twee interessante blogs over gemaakt.  Ik schets in het kort mijn denkrichting. Lees meer »

Geen reacties » | Permanente link

 Als interim bestuurder van stichting Eckmunde te Egmond aan Zee heb ik maandagmiddag 5 maart jl. samen met Maarten de Vries de intentieverklaring ondertekend inzake een intensief samenwerkingsproces, leidend tot een juridische fusie uiterlijk per 1 januari 2013. Per die datum zijn de locaties van Eckmunde en haar thuiszorgtak onderdeel geworden van stichting De Zorgcirkel te Purmerend.

Dit is al de zoveelste intentieverklaring die ik onderteken.  Ook heb ik als externe begeleider veel intentieverklaringen opgesteld. Voor mij geldt een intentieverklaring als de formele start van een doorgaans intensief samenwerkingsproces. Dus hebben we er ook dit keer weer een foto van laten maken. Let op het verschil in pennen!! Tegelijkertijd hebben we een persbericht opgesteld en vanzelfsprekend zijn brieven gestuurd naar de interne geledingen en naar de belangrijkste externe stakeholders. Voor mij is een intentieverklaring niet zomaar een document met daarin opgenomen een aantal abstracte intenties en voornemens. Lees meer »

Geen reacties » | Permanente link

Op 1 februari 2012 nam ik deel aan een bijzondere ledenvergadering van Actiz. Op de agenda stond een uitgebreide toelichting op de ontwikkelingen bij de leden van Actiz over kwaliteitszorg. Gepresenteerd werden de eerste resultaten van een onderzoek/begeleidingstraject bij een drietal pilot-organisaties. Er werd een pleidooi gehouden voor het verder ontwikkelen van narratieve kwaliteitszorg. Het uiteindelijke toekomstbeeld dat ik daarbij kreeg was, dat mystery guests onaangekondigd in onze zorgorganisaties binnen komen en aan klanten gaan vragen hoe het bevalt. De verhalen die ze dan te horen krijgen, worden verzameld. Het totaal van de verhalen moet vervolgens een goede indruk geven hoe het met de kwaliteit op dat ogenblik is gesteld. Lees meer »

Geen reacties » | Permanente link

Winterdepressie, wie heeft daar geen last van!
In deze donkere winterse dagen heb ik als interim bestuurder van de stichting Eckmunde een computergestuurde daglichtinstallatie aangeschaft in de vier huiskamers van de PG-verpleegunit Karveel. Doel van deze moderne techniek is te bereiken dat het gezonde dag/nachtritme van deze categorie bewoners zoveel mogelijk in tact blijft. Omdat Eckmunde bij voortduring streeft naar het verbeteren van haar kwaliteit ben ik tot deze investering overgegaan. Lees meer »

Geen reacties » | Permanente link

Alle raden van bestuur hebben te maken met veranderingen. Zij geven daar sturing. Doel is om de gestelde strategische doelen te bereiken. Doel is ook om de eigen organisatie toekomstbestendig te maken. Maar hoe doe je dat? Wat is de beste aanpak? Wanneer ik aan bestuurders vraag wat hun veranderstrategie is, wordt het daarna vaak stil. Hoezo veranderstrategie? Zijn er dan meerdere mogelijkheden om te veranderen?

De praktijk
De meest gebruikelijke manier om te veranderen is het inrichten van een projectstructuur. Met een opdrachtgever, een projectleider en een duidelijke stapsgewijze projectstructuur. Vooraf worden de veranderdoelen geformuleerd en vervolgens worden via strakke procedures, die veranderingen doorgevoerd. Soms ook wordt een extern adviesbureau gecontracteerd en wordt de verandering ingezet met het instrument van dat adviesbureau. Bijvoorbeeld het instrument leanmanagement. Dat is nu erg in de mode. Sommige bureaus hanteren het gedachtegoed van John P. Kotter. Anderen gebruiken de kleurenmethode van Prof. dr. Léon de Caluwé. Weer anderen leggen contact met een universiteit en maken er een stageopdracht van voor een team studenten. Ook wordt dikwijls een extern communicatiebureau ingehuurd. Dan gaat het vooral gaat om het communiceren van een goed veranderverhaal. En ga zo maar door. Vaak zie je dat veranderingsprocessen het karakter hebben van trial and error. Van taaie complexe processen, waarvoor een lange adem is vereist. Veel zweet en transpiratie en veel gedoe rondom procedures. Soms ook zie je Echternach processen, waarbij stappen vooruit worden gevolgd door stappen terug. Ook zie je vaak weinig energiegevende veranderingsprocessen en ontstaat er op den duur veranderingsmoeheid. Een veel gehoorde opmerking bij veranderingen: “Hoezo, veranderen? Doen we het nu niet goed dan?” Lees meer »

1 Reactie » | Permanente link

In bijna alle missies, zorg- of behandelvisies in Nederland staat:  de cliënt (of patiënt) centraal. Maar wat zegt dat eigenlijk over de dagelijkse praktijk? Wordt die intentie ook daadwerkelijk waar gemaakt? De vraag is zelfs of we een dergelijk statement moeten willen? Is het immers wel zo logisch om de cliënt zo te positioneren? Hebben we andere oplossingen? In deze laatste blog van dit jaar, zoom ik wat nader in op ons C3-kwaliteitsinstrument, dat uitgaat van het basisprincipe dat cliënt en medewerker het gezamenlijk doen, als een gezamenlijk team. Lees meer »

2 Reacties » | Permanente link