Ik kreeg het boekje toegestuurd van Frank van Marwijk met als titel: Manipuleren op je werk, met als ondertitel: Hoe je collega’s, bazen, medewerkers naar je hand kunt zetten?. De vraag van uitgever Haystack daarbij was of ik er in mijn blog aandacht aan zou willen besteden. Omdat het een leuk gemakkelijk lezend inzichtgevend boek is, doe ik dat graag. Manipuleren doet eigenlijk iedereen. Het klinkt als iets heimelijks wat eigenlijk niet mag. Wanneer je echter iemand goed manipuleert merkt deze persoon het niet.

Passend bij mijn lezersdoelgroep wil ik kort aandacht geven aan het hoofdstuk ‘Manipuleren als leider’. De manipulatieve leider streeft naar een win-win situatie, die je niet bereikt door te onderhandelen, door mensen onder druk te zetten, door beloftes te doen, door vrijheid te geven, door medewerkers te laten meebeslissen, maar door anderen zodanig te manipuleren dat irreële ideeën en weerstanden je eigen plannen niet dwarsbomen.
Dat kun je bereiken door eerst goed na te denken over ieders positie door je erin te verplaatsen. Vervolgens ga je gericht aan de gang om je eigen doel te bereiken. Je doet dat door met mensen te gaan praten en hun het gevoel te geven dat ze zelf tot een bepaald idee zijn gekomen. Je geeft ze de eer en vooral de verantwoordelijkheid dat ze zelf tot deze ideeën zijn gekomen. Mensen verbinden zich immers het beste aan hun eigen ideeën. Ze zijn trots op resultaten waar ze zelf vorm aan hebben gegeven. Jijzelf als leider hebt slechts suggesties gedaan. Je hebt enkel de tegenstrijdigheden in hun motivatie verenigd. Je zult als leider gewaardeerd worden om je inzichten, begrip en leiderschap, maar alle eer is voor de mensen. Zo creëer je een win-win situatie. Alle partijen zijn er beter van geworden, met behoud van het maximale rendement.

Een voorbeeld uit eigen ervaring:
Zo krijg ik nog wel eens de vraag om een scriptie of een notitie te lezen en deze te becommentariëren van mensen aan wie ik leiding geef. Een keer was het een scriptie, van een vrouwelijke manager,  waar ik tijdens het lezen niet enthousiast over werd. Ik begreep wel wat de bedoeling was, maar het stuk was volgens mij niet goed leesbaar, wollig en warrig geschreven en zonder een goede logica in de hoofdstukken. Wat ik heb gedaan was het volgende. In een eerste gesprek heb ik aangegeven, dat ik het een interessant stuk vond, met een boeiende inhoud. Ik had echter toch wel wat dingetjes die ik wilde doornemen. We liepen de eerste pagina’s door en ik deed correctievoorstellen. Vervolgens stelde ik voor, vanwege tijdgebrek op dat moment, dat ik nog diezelfde avond de hele tekst zou willen doorlopen en aanpassen. Dat mocht. Ik liet natuurlijk de strekking van het verhaal intact, maar gooide wat hoofdstukken om en verbeterde de tekst op nogal wat punten. Toen ik de scriptie teruggaf, vertelde ik nog een keer dat ik het een goede scriptie vond. Ik zei dat ik had geprobeerd de leesbaarheid te verbeteren. Natuurlijk kreeg ze een goed cijfer. Daarvoor kreeg zij alle eer. Ze hield het goede gevoel dat het haar scriptie was en dat ze het goede resultaat had verdiend. Dit voorval heeft mij veel opgeleverd. Onze onderlinge relatie werd er sterk door verbeterd. Ik kon bij ingewikkelde veranderingsprocessen altijd op haar rekenen. Ze was opener en betrok me meer bij de voortgang van haar werk. Kortom: een echte win-win situatie.
Manipuleren doet iedereen. Wat dacht je van de mensen die tijdens de vergadering vooral zwijgen? Of een leugentje om bestwil, sterker nog, we liegen wat af! Iedereen kent ook wel het geheim van een goed geheim? Of het geven van ‘eerlijke’ feedback. Als je veel onthult over jezelf of ook heel open bent, krijg je dat ook terug. Wel eens gehoord over besmettelijk enthousiasme?
Ten slotte de belangrijkste tip om te manipuleren? Creëer een complimentencultuur! Geef zelf complimenten op alle formele en informele bijeenkomsten. Laat ook blijken als een medewerker iets aardigs zegt over een andere medewerker. Vraag ook vooral wat mensen goed vinden aan collegae of aan hun leidinggevende. Van welke eigenschappen hebben ze veel geleerd?
Ik rond af met een specifieke vorm van manipuleren. Dat is roddelen. Iedereen kent dat wel. In het boek worden maar liefst dertien roddeltypes onderscheiden. Dat zijn: de kwebbelaar, de sensatiebeluste, de manipulant, de flapuit, de klikker, de branieschopper, de kwaadspreker, de snuffelaar, de verzamelaar, de opschepper, de stokebrand, de humorist en de stille genieter. Nog steeds niet ervan overtuigd dat iedereen manipuleert? Lees dan het boek.