Deze week heb ik me maar eens een keer weer opgewonden over de negatieve rol die de NMa speelt bij ontwikkelingen in de zorg. NMa-voorzitter Pieter Kalbfleisch nam in zijn nieuwjaarsrede het initiatief om nogmaals aan te kondigen dat in de thuiszorg verboden afspraken zijn gemaakt.
De Volkskrant kopte: Mogelijke misstanden in de thuiszorg. Het AD was nog negatiever: NMa vermoedt illegale prijsafspraken in de zorg. Waar gaat het hier eigenlijk over? Waarom gebeurt er wat er gebeurt? Wat is de rol van de politiek? Wordt het niet hoog tijd dat de NMa gezegd wordt om ander gedrag te vertonen? Wanneer komen de zorgaanbieders nu eens collectief in actie? Wanneer krijgen we een eerste juridische procedure?

Mijn opwinding heeft vooral te maken met de stemmingmakerij. Bestuurders van zorgorganisaties worden neergezet als criminelen die illegale (dus ongeoorloofde) gedragingen vertonen, waarvoor ze eventueel bestraft kunnen worden. Er wordt stemming gemaakt omdat gesuggereerd wordt dat de belastingbetaler daardoor mogelijk te veel betaalt voor thuiszorg of huishoudelijke ondersteuning. Allemaal volstrekte onzin natuurlijk. Maar ja, dat is vooral bij de insiders bekend.

In de zorg is veel schaarste. De financiering van de zorg is volstrekt onvoldoende en de tarieven niet passend. Van zorgaanbieders wordt aan de ene kant verwacht dat zij zorg aanbieden en continuïteit garanderen, waarbij zij aan de andere kant van de Overheid onvoldoende geld ervoor krijgen. Voor iedereen is bekend dat bij ambulante nachtzorg, dat bij gespecialiseerde zorg en/of verpleging, bij alarmopvolging, bij crisissituaties thuis en ga zo maar door, veel geld bij moet. Het gaat dan om volstrekt onrendabele lijnen. Het is maatschappelijk gezien van groot belang dat dit soort activiteiten wordt geboden. De vraag, die ik me stel is, of bij marktwerking nog wel aanbieders zijn die dit aanbod voor hun rekening willen c.q. kunnen nemen? Mijn antwoord is dus helder: Neen dus!!!

Ik durf dan ook de stelling aan dat mochten er eventuele prijsafspraken zijn gemaakt in de betreffende regio’s, deze juist hebben geleid tot het in de lucht kunnen houden van een zorgaanbod op al deze bovenstaande activiteiten. Sterker nog…. Als je als bestuurder die afspraken niet maakt, dan worden de burgers, de belastingbetalers juist de dupe. Marktwerking zal dit soort aanbod alleen maar veel duurder maken.
De NMa heeft tot nu toe nog nooit kunnen aantonen, dat belastingbetalers te veel betalen voor thuiszorg of huishoudelijke ondersteuning.

Mijn opwinding heeft ook te maken met de timing. De NMa heeft bij een aantal zorgorganisaties eerst een aantal invallen gedaan. Ik weet uit eerste hand hoe de NMa-medewerkers daarbij met bestuurders zijn omgegaan. Dat wil je liever niet weten. Je voelt je als bestuurder dan echt een misdadiger. Vervolgens moeten alle stukken en alle digitale bronnen worden geanalyseerd. Daarna moet onderzoek plaatsvinden en hoor en wederhoor worden toegepast. Pas daarna mag de NMa conclusies trekken. Wat doet Kalbfleisch nu? Halverwege, in ieder geval nog voor het nader onderzoek en hoor/wederhoor, zoekt hij de publiciteit op en maakt hij de zorgsector voor de tweede keer zwart. Waarschijnlijk omdat hij politiek gezien zichzelf even moest laten zien. Wel ten koste van het imago van de zorgsector. Hij moet toch immers het bestaansrecht van de NMa waar maken, denk ik dan.

Mijn opwinding heeft ook te maken met de kosten. Als we alle kosten die in dit geval door de NMa zijn gemaakt + de kosten van de zorgaanbieders en politiek in deze casus bij elkaar optellen, nou…. Dan is mijn overtuiging dat de belastingbetaler minder voor een uurtje zorg zou hoeven te betalen. Dan vergeet ik voor het gemak maar even welke kosten de NMa heeft moeten maken om überhaupt kennis te krijgen van de zorgsector.

Ervan uitgaande dat Pieter Kalbfleisch een leuke man is, dat de NMa een nuttige organisatie is en de ingezette ontwikkeling richting meer marktwerking een goede is, vraag ik me af, waarom gebeurt wat er gebeurt en vooral: waarom staat de politiek dit allemaal toe, terwijl men bij het Ministerie van VWS toch ook weet dat er nog geen marktwerking is? Ik verwijs nog maar even naar mijn opsomming van een waslijst aan punten in mijn vorige weblogartikel. Ik beschreef waar ik als bestuurder in de zorg last van heb, omdat diezelfde Overheid geen keuzes maakt. Het is mijn overtuiging dat hierachter een bewuste Overheidstrategie zit, die er vooral moet zorgen dat de Zwarte Piet niet bij diezelfde Overheid komt te liggen. Zolang wij als zorgaanbieders dit allemaal laten gebeuren en niet massaal en loyaal aan elkaar een tegenstrategie gaan bedenken en uitvoeren, komt het met ons imago als zorgsector niet goed. Dus wie toetst de NMa? En hoe zorgen we ervoor dat de Overheid de juiste keuzes maakt en politieke kleur bekent?