Deze vraag heb ik mezelf vorig jaar steeds vaker gesteld. Juist door de economische crisis kregen en namen de banken meer invloed op ontwikkelingen in de zorg. Die invloed zorgt ervoor dat de juiste ontwikkelingen niet, of minder goed kunnen plaatsvinden, of dat misschien wel de verkeerde ontwikkelingen plaatsvinden. Ik geef enkele voorbeelden, die laten zien dat de banken mijns inziens te veel macht krijgen.

1. Bij het faillissement van de IJsselmeerziekenhuizen heeft Minister Klink uiteindelijk besloten om vanuit het Ministerie van VWS ongeveer € 36 miljoen te betalen. Voor mijn gevoel kwam dat bod te snel. De zorgverzekeraar Achmea betaalde uiteindelijk niets extra’s en ook de banken gingen vrij uit. Maar waarom deed Klink dat? Ik heb medewerkers van VWS gepolst, maar kreeg geen bevredigende antwoorden. In mijn nieuwe theorie zou het zo kunnen zijn dat de betrokken banken Klink onder druk hebben gezet. Zo van: Als u dit ziekenhuis nu failliet laat gaan en daardoor de kosten van het faillissement naar de banken schuift, dan laten wij binnen de kortste keren nog een aantal andere financieel slecht staande zorgorganisaties failliet gaan. En……dat kan toch niet de bedoeling zijn!

2. In de maand november schreven alle banken gezamenlijk een brief aan Minister Klink. Hoewel ik de brief niet heb kunnen lezen, hebben de banken ook ditmaal extra druk gezet. Zij vinden dat de Overheid zo snel mogelijk duidelijkheid moet verschaffen over de invoering van de Normatieve Huisvestingscomponent en de ermee gepaard gaande consequenties. Ook zullen er goede overgangsregelingen moeten komen, zo vinden zij.

3. Een derde voorbeeld van de macht van de banken is de opgeschroefde solvabiliteitseis. Deze werd in de afgelopen jaren steeds hoger. Van 10 á 12% is dit percentage in de afgelopen vijf jaar verhoogd naar 20%. Banken overwegen geen lening meer af te sluiten met die zorgorganisaties die een lagere solvabiliteitsratio hebben dan 20%. Het Waarborgfonds Zorg gaat daarin mee. Sommige banken berekenen in die situaties een hoger rentepercentage. Het gaat immers om een hoger risico.

Hoewel dit gedrag vanuit de banken gezien begrijpelijk is, gegeven de kredietcrisis, wordt hierdoor op dit ogenblik te weinig nieuw gebouwd en worden er te weinig nieuwe bouwinitiatieven ontwikkeld. Dat is jammer, want de noodzaak is enorm. Veel geld wordt onnodig toegevoegd aan de financiële reserves. Ook daarbij kun je de vraag stellen of dit geld niet veel beter besteed zou kunnen worden. Ten slotte wordt extra geld besteed aan organisaties, zoals de IJsselmeerziekenhuizen die beter failliet had kunnen gaan. Op deze manier is Loek de Winter wel heel gemakkelijk eigenaar van een ziekenhuis geworden. Het gaat wel allemaal om geld dat door de Nederlandse belastingbetaler is opgebracht. Hoe kan dit tij worden gekeerd?